donderdag 3 september 2009

Waarom duurt de recessie hier zo lang?

Antwoord: ontslagbescherming!



zie ook filmpje hier...

De Zweden doen het!


Negatieve rente! Op deposito's van Zweedse banken bij de centrale bank. Zo hoopt de Riksbank ervoor te zorgen dat de banken weer aan bedrijven en elkaar gaan lenen, in plaats van hun liquiditeiten risicoloos op te slaan in de kluis van de centrale bank. Misschien een idee voor de ECB...?

Waarom we moeten twijfelen aan het herstel

Zitten we echt al in de herstelfase? Paul Tudor Jones, de best presterende hedgefondsmanager van vorig jaar, gelooft er niets van. Hij speculeert sinds enige tijd op een nieuwe economische terugval.

Jones is niet de enige. Ook andere ‘macro-fondsen’ dekken zich in tegen verslechterende omstandigheden, zo bleek uit een rondgang van persbureau Bloomberg.
Er zijn dan ook genoeg redenen om te twijfelen aan de robuustheid van dit herstel. Ik noem de vier belangrijkste:

1. Stimulering houdt een keer op
De economie groeit omdat overheden op enorme schaal geld in de economie pompen. De vele miljarden van Obama, Wen Jiabao en Merkel zorgen voor een kunstmatig opgeklopte vraag naar goederen en diensten.

Het idee achter de stimuleringspakketten is dat de overheid de haperende economie een flinke zet geeft, zodat de motor weer aanslaat. Vervolgens kunnen bedrijven en consumenten de zaak zelfstandig aan de praat houden.

Het eerste deel van die redenering blijkt te kloppen: de overheid heeft de economie weer gestart. Maar of de motor zonder extra overheiduitgaven blijft lopen, is nog steeds de vraag. Dat weten we pas als de stimuleringspakketten zijn uitgewerkt.

Wie gaat straks een auto kopen, zonder sloopregeling of andere premies? Wie bestelt een windmolen als de subsidieprogramma’s aflopen? Loopt de werkloosheid op, zodra het geld van de deeltijd-WW op is? Kan de crisiseconomie zonder de overheid? Waarschijnlijk niet.

2. Rotte banken
Banken zijn nog lang niet klaar met het schoonmaken van hun balansen en versterken van hun kapitaalpositie. Ze zitten midden in de overgang van te weinig eigen vermogen, naar ruim voldoende.

De enige manier waarop banken hun balans kunnen versterken is door zeer terughoudend te zijn met het uitlenen van geld. De kredietcrisis is nog lang niet voorbij. De bijbehorende recessie dus ook niet.

3. Minder consumptie
De Europese werkloosheid bereikte in juli de recordstand van 9,5 procent van de beroepsbevolking. Een omslag is nog niet in zicht. Iedere werkloze erbij is een consument minder. Voor de detailhandel en voor producenten van consumentenartikelen moet het ergste waarschijnlijk nog komen.

4. Rente en euro
Misschien nog meer dan aan uitbundige stimuleringspakketten van overheden, is het herstel van de afgelopen maanden te danken aan het zeer ruime geldbeleid van centrale banken. De officiële rente staat op nul of net daarboven en met directe interventies op de kapitaalmarkt wordt ook de lange rente laag gehouden.

Er komt een moment dat de centrale banken de geldkraan weer dichtdraaien. Het is goed mogelijk dat de Europese Centrale Bank daarvoor het startsein geeft, want in Europa zijn de centrale bankiers banger voor inflatie dan in de VS.

Zodra de markt daar lucht van krijgt zal de eurokoers gaan stijgen. Sommige analisten rekenen om een koers van minimaal $1,50. Zo’n dure euro maakt de export duur, en kan het prille herstel van de Europese economie snel ongedaan maken.

Oeso: Doemscenario is van tafel

Economische groei keert terug in de tweede helft van dit jaar, verwacht de Oeso. We krijgen geen W-recessie. Maar erg snel zal het herstel niet zijn.

Lees hier verder...

vrijdag 28 augustus 2009

Banken komen er toch weer mee weg

Nog even en het is weer business as usual voor de banken. Politici praten over nieuwe regels maar doen weinig. Waar blijft die harde aanpak van de banken?

Uitgehongerde overheid

De overheid is helemaal terug. Na decennia van marginalisering door Ronald Reagan, Margaret Thatcher en hun volgelingen heeft de overheid zich tijdens de kredietcrisis weer van haar beste kant laten zien.

Zonder miljarden aan staatssteun was in de bankensector het licht uitgegaan. Zonder nog meer miljarden aan extra overheidsuitgaven was de recessie een echte depressie geworden. En zonder de agressieve, vaak onorthodoxe interventies van centrale banken was het financiële stelsel tot stilstand gekomen. In tijden van nood blijkt de markt toch niet op eigen benen te kunnen staan en moet de overheid met een oplossing komen.

Dat smaakt naar meer. ‘Als de politiek deze grote kredietcrisis zo adequaat kan tackelen, dan is dat een voorbeeld voor andere problemen’, stelde Kees Koedijk, decaan van de economiefaculteit van de Universiteit van Tilburg en penningmeester van het CDA, in december 2008.

Politici lopen zich al warm om, zodra het stof van de kredietcrisis is gaan liggen, het roer in economie en samenleving weer stevig in handen te nemen. De rol van de aandeelhouder moet worden ingeperkt. Toezicht en regulering zijn de nieuwe buzz-woorden. En hardnekkige maatschappelijke problemen kunnen op een krachtige aanpak rekenen van een overheid die dankzij de aanpak van de financiële crisis stijf staat van de testosteron.

Het primaat van de politiek is terug. Nederland, hou je vast, vadertje Staat komt eraan!

Lees hier verder...

donderdag 27 augustus 2009

Wordt dit onze nieuwe ECB-president?


Mario Draghi heeft de beste papieren om Jean Claude Trichet op te volgen. Maar kan de euro een Italiaanse ECB-president wel aan? Een Duitser lijkt verstandiger. Of wordt het weer een Nederlander?
PLUS: diashow!

woensdag 26 augustus 2009

Wereldhandel iets minder extreem laag

Het ging in juni net weer iets minder dramatisch slecht met de handel in de wereld. Hoera!

Banken komen er mee weg

Een half jaar geleden leek de toekomst voor de banken bijzonder somber. Bijna zonder uitzondering waren ze in de financiële problemen gekomen. Ze kregen de schuld van de kredietcrisis. En politici en toezichthouders liepen zich warm om de bijl in hun bedrijfsmodel te zetten.

Geen enorme bonussen meer voor management en handelaren. Geen grote risico’s meer op de balans. Nieuwe, snoeiharde regels moesten de sector in het gareel krijgen en een volgende kredietcrisis voorkomen. De perverse slemppartij op Wall Street, de Londense City en de Zuid-as in Amsterdam was voorgoed voorbij.

Wouter Bos suggereerde een paar maanden geleden zelfs een om grote banken een kopje kleiner te maken. “Hoe groter de bank, hoe groter het risico”, zei hij. “ Dat wil ik niet nog eens meemaken.’’ Als een bank te groot is om failliet laten gaan omdat dan het hele financiële stelsel kopje onder gaat, dat is die bank eigenlijk gewoon te groot. In de ideale situatie zijn er geen ‘systeembanken’ en kan de overheid met de armen over elkaar toekijken als er eentje omvalt. Bos kreeg enthousiaste bijval van PvdA-Kamerlid en econoom Paul Tang.

Theoretisch hadden de PvdA-ers helemaal gelijk. Maar in de praktijk valt het niet mee om de handen voor hun idee op elkaar te krijgen. Tang voorspelde dat al in NRC Handelsblad: “De idee van klein en veilig zal door de sector niet juichend ontvangen worden”. In Europa vonden zij blijkbaar ook geen medestanders. We hebben althans weinig meer van het plan gehoord.

Lees hier verder...

vrijdag 21 augustus 2009

Wie betaalt de lage werkloosheid?

De werkloosheid loopt nauwelijks op. Dat klinkt geweldig. Maar het is vooral geweldig kostbaar.

Lees hier verder...